ต่อมที่ผิวหนัง(Glands of the skin) - Clinic Neo
TEL : 02-399-3390-1
E-MAIL : [email protected]

ผิวหนัง

ต่อมที่ผิวหนัง(Glands of the skin)

glands

ต่อมของผิวหนัง (Glands of the skin) มักจะอยู่ในชั้นผิวหนังชั้นกลาง(Dermis) และผิวหนังชั้นล่าง (Subdermis) มีอยู่ 2 ชนิด ดังนี้

1. ต่อมเหงื่อ (Sweat Glands) คือ ต่อมที่ผลิตเหงื่อ เพื่อระบายอุณหภูมิของร่างกาย มีท่อมาเปิดที่รูขุมขนด้านบน มีได้ 2 ชนิดดังนี้

1.1 Eccrine glands เป็นต่อมเหงื่อเล็กๆ ที่กระจายตามผิวหนังของร่างกาย จะฝังตัวอยู่ในชั้น Subdermis มีลักษณะคดเคี้ยวไปมาคล้ายสกรูในชั้นหนังแท้ แล้วมีท่อไปเปิดยาวรูขุมขนทั่วร่างกาย โดยจะขับเหงื่อเพื่อระบายความร้อนของอุณหภูมิในร่างกาย ให้เย็นลงโดยการระเหย นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้องกับภาวะทางอารมณ์ด้วย เช่น ตื่นเต้น เครียด จะมีการหลั่งเหงื่อออกมา ซึ่งจะพบว่ามีมากในบริเวณฝ่ามือ นิ้ว ส้นเท้า เหงื่อจากต่อม Eccrine จะประกอบด้วย ของเหลวที่ปราศจากสี ประกอบด้วยสารละลายของไขมัน อัลบูมิน ยูเรีย กรอแลคติค โซเดียม โปแตสเซียม มีน้ำตาลและกรดวิตามินซีเล็กน้อย
1.2 Apocrine glands เป็นต่อมที่ใหญ่กว่าและฝังในชั้นที่ลึกกว่าต่อม Eccrine พบได้ในบริเวณรักแร้ หัวนม และริมฝีปากล่าง จะตอบสนองต่อภาวะเครียด อารมณ์ สารที่หลั่งจากต่อมนี้ จะประกอบด้วย ฮอรโมน ฟีโรโมน ทำให้มีกลิ่นเฉพาะตัว ของแต่ละบุคคล ในผู้หญิง สามารถจะขับน้ำนมได้หลังคลอดบุตร ถ้าต่อมนี้ทำงานมากกว่าปกติ ก็จะเกิดภาวะ Hyperhidrosis ซึ่งได้เขียนบทความไว้แล้วก่อนหน้านี้

2. ต่อมไขมัน ( Sebaceous glands) เป็นต่อมที่ฝังตัวในชั้นหนังแท้ ติดกับเส้นขน โดยจะทำการขจัดไขมันกึ่งเหลว ที่เรียกว่า Sebum ซึ่งประกอบด้วย ไขมัน 60 % ( ได้แก่กลุ่มไตรกลีเซอไรด์ ไขมันอิสระ free fatty acid) หน้าที่ของ Sebum ก็คือ ช่วยให้ผิวหนังอ่อนนุ่ม เป็นฉนวนกั้นเชื้อแบคทีเรียและเชื้อรา ( Permeability barrier) นอกจากนี้ยังมีฤทธิ์เป็นฟีโรโมน(กระตุ้นทางเพศ) ด้วย ต่อมไขมันนี้จะหลั่ง sebum มากน้อยขึ้นอยู่กับระดับฮอรโมนเพศเป็นสำคัญ และกรณีที่มีการอักเสบ หรืออุดตันของท่อไขมัน ก็จะทำให้เกิดปัญหาสิวตามมา

เรียบเรียงและค้นคว้าโดย นพ.จรัสพล รินทระ

โดย นพ.จรัสพล รินทระ วันที่